Triple of compact? Een belangrijke keuze

Ben jij van plan een nieuwe (of tweedehands) racefiets te kopen? In deze blog geef ik je informatie over één van de belangrijke keuzes die je zal moeten maken bij de aanschaf: wordt het een triple of compact of dubbel. Uh … wat !? Waar gaat dit over? In deze blog leg ik het je uit.

Een cruciaal punt waar je over na moet denken voordat je een racefiets gaat kopen is het soort versnelling. Het maakt namelijk een groot verschil of je een recreatieve racefietser bent of een zeer fanatieke. En of je met name op vlakke wegen wilt gaan fietsen of ook (forse) hellingen wilt gaan beklimmen.
Voordat ik je meer informatie geef over welke soorten versnellingen er zijn, vertel ik je eerst over de functie van de versnelling.

Hoe werkt de versnelling van je racefiets?

Eén van de belangrijkste eigenschappen van een racefiets is dat hij versnellingen heeft. Dit stelt jou in staat altijd de juiste versnelling te kiezen. Of je nou 35 km/u wind mee fietst, 15 km/u wind tegen of met 5 km/u Alpe d’Huez beklimt.
Met de versnellingen bepaal je eigenlijk hoe vaak het achterwiel ronddraait als je pedalen één volledige ronde hebben gemaakt. De volgende drie factoren hebben hierop invloed:

  • De diameter van het voorste tandwiel waarop de ketting ligt
  • De diameter van het achterste tandwiel waarop de ketting ligt
  • De diameter van je wielen

Omdat de diameter van je wielen constant is laat ik deze verder buiten beschouwing.
Heeft het voorste tandwiel waarop de ketting ligt b.v. 42 tandjes en het achterste 14, dan is de verhouding 42 / 14 = 3. Elke keer dat je pedalen één volledige ronde maken, draait je achterwiel drie keer rond.

Het aantal tandwielen vóór én het aantal tandwielen áchter bepaalt het totaal aantal versnellingen waaruit je kan kiezen. Heb je vóór 2 tandwielen en achter 9, dan heb je (theoretisch gezien) de keuze uit 18 versnellingen. Echter, in de praktijk gebruik je niet al deze versnellingen omdat je de ketting liever niet heel scheef legt. Het nadeel van een scheve ketting is namelijk dat hij extra snel slijt en dat je extra weerstand hebt. Van de 18 zijn er eigenlijk maar max. 14 bruikbaar.
Hoe meer versnellingen je tot je beschikking hebt, des te kleiner zijn de verschillen tussen opeenvolgende versnellingen. Hierdoor heb je meer kans om een voor jou ideaal beentempo aan te houden.

Welke keuzes heb je voor de versnelling?

1. Dubbel

Bij de aankoop van een racefiets kun je kiezen uit de volgende drie opties voor de versnellingen:

  • Dubbel
  • Compact
  • Triple

2. Compact

Een dubbel wil zeggen dat je twee tandwielen vóór hebt. Deze hebben meestal 52 en 42, of 52 en 39 tandjes. Als je alleen op vlakke wegen (grootste deel van Nederland) gaat fietsen is dit een goede optie.
Zodra je echter in heuvelachtig / bergachtig terrein (b.v. Zuid-Limburg of Alpen) gaat fietsen is dit voor de doorsnee racefietser, zonder de conditie van een prof, minder geschikt. Wanneer je een helling van 10% voor je kiezen krijgt wil je deze in een licht en constant tempo op kunnen fietsen. Het moet niet zo zijn dat je zó zwaar moet trappen dat je stil komt te staan……..

Een compact heeft ook twee tandwielen vóór, maar deze zijn kleiner dan bij een dubbel. Ze hebben meestal 50 en 34 tandjes. Je kan er daarom zo’n 10 – 20% lichter mee fietsen dan bij een dubbel. Dit betekent dat je er steilere hellingen mee kan bedwingen.
Een compact heeft twee nadelen:

  • Omdat je maar 2 tandwielen vóór hebt zijn de verschillen tussen opeenvolgende versnellingen soms groot. Wat betekent dat de ene versnelling nét te licht kan trappen en de volgende nét te zwaar. Dit geldt ook voor een dubbel.
  • Wil je écht heel hard (bergaf) gaan, bijvoorbeeld 60 km/u of harder, dan kan het zijn dat je benen het tempo niet meer bij kunnen houden.

Vandaar de derde optie: een triple.

3. Triple

Bij een triple heb je 3 tandwielen voor. Deze hebben vaak 52 / 42 / 30 tandjes.
De belangrijkste voordelen van een triple zijn:

  • Met 3 tandwielen voor heb je de beschikking over meer versnellingen. Het wordt dus makkelijker ‘precies’ het beentempo te kiezen dat je bij een bepaalde snelheid wilt trappen.
  • Omdat je bij een triple sowieso een langere kooi nodig hebt onder je achterste tandwielen, is het mogelijk een groter tandwiel áchter te hebben. Hierdoor kun je lichter fietsen dan met een compact en kun je dus nóg steilere hellingen bedwingen.

De triple heeft echter ook een paar nadelen:

  • Een triple is zwaarder dan een dubbel (het verschil is in de orde van 100 gram). Dit moet je bergop dus extra meesjouwen
  • Je bent verplicht om met een achterderailleur met lange kooi te rijden. D.w.z. het schakelgedeelte onder je achterste tandwielen is langer dan bij een dubbel / compact. Hierdoor schakelt hij vaak iets minder precies én is gevoeliger bij valpartijen.
  • De afstand tussen je twee pedalen is iets groter (een paar millimeter) dan bij een dubbel / compact. Je zit dus met je knieën ietsje verder uit elkaar. De ene persoon voelt er niks van, de andere moet er gruwelijk aan wennen.

Deze nadelen zijn, naar mijn mening, vooral voor de fanatieke amateur of prof van belang.

Kun je overstappen van het ene systeem naar een ander?

Ja, dat kan. Welke kosten dit met zich meebrengt is erg afhankelijk van het feit of je het zelf kan vervangen of moet laten doen, welk merk je hebt gekocht en tussen welke twee systemen je overstapt.

Dubbel naar compact, of vice versa

Hier is het vervangen erg afhankelijk van het merk. Bij het ene merk kan je de compact gewoon (laten) monteren en je derailleurs en shifters blijven gebruiken. Bij andere merken moet je zowat alles vervangen en dan wordt het een dure aangelegenheid. Vraag je fietsenmaker hoe dit bij jou zit.
Als je gelukt hebt hoef je alleen het crankstel te (laten) vervangen en de kettinglengte aan te passen.

Dubbel / compact naar triple, of vice versa

Voor de overstap van dubbel/compact enerzijds naar triple anderzijds (of andersom) dien je rekening te houden met het monteren van andere shifters, andere derailleurs en een andere ketting(lengte). Dit kan een prijzige aanpassing zijn, afhankelijk van de kwaliteit van de onderdelen die je laat monteren.

Prijs

Echt grote verschillen in prijs zijn er niet tussen de drie verschillende systemen. Net als bij auto’s (Ferrari, Opel, Lada) heb je ook bij versnellingen een grote variatie in kwaliteit / prijs. Elk van de drie besproken systemen biedt modellen in de prijsklasse die bij jou past.

Samenvattend

De juiste keuze van de versnelling hangt enerzijds sterk af van wat voor type fietser je bent. Anderzijds is het van belang of je alleen op vlakke wegen gaat fietsen of ook in de bergen.

  • Voor de echte fanatieke / competitieve fietser kan een dubbel zeer goed voldoen.
  • Ben je een (iets minder fanatieke) toerfietser dan is een compact of triple de beste optie.
    • Blijf je vooral op de vlakke weg (bijv. Nederland, uitgezonderd Zuid-Limburg) fietsen dan kan een compact voldoende zijn.
    • Zoek je vaker de bergen op, kies dan voor de triple.

Zorg in elk geval dat je vooraf goed nadenkt over wat je met je fiets wilt gaan doen, ook op de langere termijn. Dat voorkómt extra kosten als je later moet gaan ombouwen.

Vind je bovenstaande informatie nuttig?

Help dan mee deze informatie te verspreiden door het te delen met anderen. Dit kan door middel van de Social Media knoppen links.
Wij vinden het ook altijd fijn als je hieronder een reactie achterlaat.

Alvast bedankt!

Comments

comments